16 Aralık 2017, Cumartesi   |   English
Erol Değim : Türkiye'de İlk 10'a Baktığımızda Henüz Teknoloji Şirketlerini Göremiyoruz, Yani Gitmemiz Gereken Çok Yol Var - I
Yazan: Fusun S.Nebil      17 Temmuz 2017, Pazartesi      Sayfayı Yazdır         Tavsiye Et Paylaş
Armut.com Ortağı Erol Değim : "Yavaşlamanın nedenlerine bakarsak; yatırım yapmış olanların istedikleri beklentileri gerçekleştirememeleri tabii ki birinci etmen. Bunun da çok çeşitli sebepleri var: Yurt dışından yeni gelen yatırımcılar da özellikle son 2-3 yılda politik konjonktürde yaşadığımız negatif gelişmelerden dolayı etkilendikleri için yatırımların sayısı ve büyüklükleri oldukça azaldı. 2016 yılında örneğin armut.com 3 milyon dolar’lık bir yatırım aldı ve 2016 yılının en büyük internet şirketi yatırımıydı bu. Daha önceki şirketlerde çok daha büyük ve sayısı yüksek yatırımlar görmüştük ancak bu 2 sebepten dolayı oldukça azalmış durumda şu an."

Ülkemizde, çağımızın yeni satış yolu "internet" yani e-ticaret istenen düzeyde olmasa bile büyüyor. Ama büyürken, bazı firmalar da yolda dökülüyor, kapanıyor. Bunlar arasında, Markafoni.com (gerçi bşka bir kişi satın aldı), VIPDukkan.com, Limango.com, Daybuyday.com, Clubbon.com, Evim.net, Paramini.com, Butikbebe.com sayılabilir. e-Ticaret alanında neler olduğunu, sektörün genç ama hızlı büyüyen firması Armut.com'un ortaklarından Erol Değim ile konuştuk.

turk-internet.com: Erol Bey, merhaba! Son zamanlarda üst üste kapanan e-ticaret siteleri oldu – en son biliyorsunuz Markofoni vardı. Bundan sonra kamuoyunda bir düşünce oluştu: “e-ticaret siteleri kapanıyor mu?” diye. Size bugün bunu sormak istiyoruz ama isterseniz önce e-ticaret siteleri nedir, bunu tanımlayarak başlayalım!

Erol Değim :
Evet. E-ticaret siteleri öncelikle dar anlamıyla alırsak, internet üzerinden mal satan şirketler olarak düşünebiliriz. Ancak ben çok daha geniş tanımlıyorum bunu çünkü direkt olarak mal satmasa da aracılık yapan ve büyük etkisi olan Google, Facebook ve Apple gibi şirketler de geniş anlamda e-ticaret ekosistemi içerisinde önemli şirketler.

turk-internet.com: Evet. Peki Türkiye’de e-ticaret sitelerinin yayılmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Yani neredeyse 2010’lara kadar çok fazla site görmedik hatta bazı siteler kapanmak durumunda kaldı. Fakat 2010’dan sonra birazcık daha bu giyim, özel kulüp gibi fikirler ile birlikte bir patlama gördük âdeta. Türkiye’deki e-ticaret sitelerinin gelişimini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Erol Değim :
Evet. 2010-2011 yıllarında gördüğümüz bu patlama, büyük oranda internet, cep telefonu ve kredi kartı penetrasyonu patlamasıyla beraber hızlanmıştı. Bununla beraber ciddi şekilde yatırım artışı oldu. Özellikle 2010-2013 yılları arasında Türkiye’de –tam olarak rakamları bilmiyorum ama- yaklaşık 100 milyon dolar’lık bir yatırım yapıldı çeşitli boyutlardaki şirketlere. Fakat bu daha sonraki yıllarda giderek yavaşladı ve son 1-2 yılda oldukça yavaşlamış durumda.

turk-internet.com: Bu yavaşlamanın nedenleri sizce ne?

Erol Değim :
Bu yavaşlamanın nedenlerine bakarsak; yatırım yapmış olanların istedikleri beklentileri gerçekleştirememeleri tabii ki birinci etmen. Bunun da çok çeşitli sebepleri var: Yurt dışından yeni gelen yatırımcılar da özellikle son 2-3 yılda politik konjonktürde yaşadığımız negatif gelişmelerden dolayı etkilendikleri için yatırımların sayısı ve büyüklükleri oldukça azaldı. 2016 yılında örneğin armut.com 3 milyon dolar’lık bir yatırım aldı ve 2016 yılının en büyük internet şirketi yatırımıydı bu. Daha önceki şirketlerde çok daha büyük ve sayısı yüksek yatırımlar görmüştük ancak bu 2 sebepten dolayı oldukça azalmış durumda şu an.

turk-internet.com: Peki e-ticaret siteleri yeterince kitle çekebiliyor mu sizce Türkiye’de? Yani e- ticaret müşterisi nasıl?

Erol Değim :
E-ticaret şirketleri henüz batılı ülkelerde olduğu kadar büyük bir kitle çekemiyorlar ancak yine de Türkiye çapında oldukça büyümüş durumdalar. Bugün en büyük 5-10 şirkete baktığımızda bunların gerçekten artık büyük ve ciddi cirolar yapan, yüksek sayıda çalışanları olan şirketler olduğunu görürüz. Ancak bence hak ettiğimiz ve olmamız gereken noktanın çok çok gerisindeyiz. Bugün Amerika’ya baktığımızda en değerli 6 şirketin 5’i teknoloji şirketleri fakat Türkiye’ye baktığımızda ilk 10’da, ilk 20’de bile henüz görmüyoruz. Dolayısıyla ilerlememiz gereken daha çok yol var.

turk-internet.com: e-ticaret sitelerinin olması gereken yerde olmamasının nedeninin arkasına baktığımızda, devletin bazı konularda eksik yaklaşımı olduğunu söyleyebilir miyiz, düzenlemeler veya başka türlü kurallar açısından?

Erol Değim :
Onu ben şöyle açıklayayım: bir kere elbette Silikon Vadisi’nin 20-30 yıl öncesinden gelen bir geleneği ve büyük bir avantajı var. Bir kere buna karşı rekabet etmek hakikaten güç. Ancak bu teknoloji şirketlerinin nereye gittiğini ve dünyayı ne kadar büyük değiştirdiğini gören bazı ülkeler hakikaten bu konuda ciddi adımlar atıyorlar. Örneğin, Çin ve Rusya’da her ne kadar geriden gelseler de büyük teknoloji şirketlerinin kurulduğunu ve Amerikan şirketlerinin önüne geçildiğini görüyoruz. Biz Türkiye’de bunu henüz hiç başaramadık. Bence bunun tek sebebi devlet değil ancak devletten de daha fazla ilgi ve bunu bir öncelik haline getirmesinin mutlaka faydası olacaktır diye düşünüyorum.

turk-internet.com: Peki bütün bu siteler neden kapanıyor?

Erol Değim :
Bu sitelerin kapanma nedenleri az önce dediğim gibi… Bir kere öncelikle şunu söyleyeyim: dünyada da bu kapanışlar, açılışlar devamlı oluyor ve bu son derece normal çünkü son derece hızlı ve çok fazla yatırım yapıldı ve her yatırımın başarılı olmayacağı bir sektör. O yüzden örneğin dünyada ünlü ve büyük şirketler de devamlı yeni işlere giriyorlar, bir sürü şirketleri kapatıyorlar. Bunlar olağan, normal olan şeyler. Ancak Türkiye’de son 1-2 yıldır yeni yatırım olmadığı ve sadece kapananları duyduğumuz için biraz karanlık bir hava oluşmuş durumda. Dolayısıyla bizim tek odaklanmamız gereken yeni yatırımlar ile tekrar burayı büyütmek olması gerekir diye düşünüyorum. Kapanan şirketler neden kapandı? Çünkü o şirketlerin yatırımcıları beklentilerini bulamadılar. Yeterince farklılaşamadılar, yeterince kâr elde edemediler. Dolayısıyla istedikleri noktaya gelemediler ancak onun yanında son derece başarılı ve son derece iyi giden Türk şirketleri olduğunu görüyoruz.

turk-internet.com: Yatırımcılar beklentilerini bulamadılar derken, acaba Türk pazarının dinamiklerini yabancı yatırımcılar iyi takdir edemiyor mu? Bunu niye sordum? Markafoni’nin arkasında biliyorsunuz bir Güney Afrikalı ve çok fazla ülkede halen e-ticaret yapan bir firma vardı; kapatan da o. Peki o firma bir sürü ülkede e-ticaret tecrübesi var, parasal gücü var; buna rağmen Türkiye’de çok ismi duyulmuş Markafoni’nin bayağı kitlesi olan bir siteydi- kapattı. Sizce Türkiye pazarının dinamikleri farklı mı?

Erol Değim :
Aynı şirketin yani Naspers’ın Türkiye’de yatırım yaptığı ve yapmaya devam ettiği Letgo diye bir şirketi de var. Dolayısıyla hani bir şirketi kapatırken başka bir şirkete hâlâ yatırım yapmasından ben Türkiye’ye özel, negatif bir düşünceleri olmadığı görüşlerinde olduklarını tahmin ediyorum ve o şirket haricinde de yurt dışından yatırım yapan hâlâ ve Türkiye’yle ilgilenen yatırımcılar var. Dolayısıyla ben Türkiye’ye özel negatif bir sebep olmadığını düşünüyorum. Ancak tabii ki yani geriden geldiğimiz yadsınamaz bir gerçek. Daha fazla ilerlememiz gerek.

turk-internet.com: Peki bunda tüketicinin iç sorunları söz konusu mu? Yani e-ticarete güven duymamak, internet üzerinden alışverişe güven duymamak veya dokunarak almak, internet üzerinden almamak gibi şeyler olabilir mi?

Erol Değim :
Uzun yıllar boyunca Türkiye’de özellikle kredi kartlarının internet üzerinden kullanımıyla ilgili negatif bir algı vardı ve böyle algı oluşturulmuştu özellikle dolandırıcılık veya çalınmasıyla ilgili olarak. Fakat son yıllarda ekosistemin bütün oyuncuları - bankalar da dahil olmak üzere- aslında bu yargıyı yenersek herkes için faydalı olacağını fark edip bunun üzerine gidildi ve önlemler alındı ve hakikaten oradan geri dönüşü şu an görüyoruz. İnsanlar artık daha farklı güvenerek alıveriş yapıyor çünkü burada doğru önlemleri almak önemliydi ve tabii ki güven burada örneğin, ciddi bir sıkıntı olduğu için armut.com gibi internet üzerinden hizmet gibi şeylerin satışı ise tamamen imkânsızdı. Örneğin insanlar internet üzerinden gördüğü yorumlara da güvenmiyorlardı fakat son yıllarda bunların ne kadar değerli olduğunu ve aslında internet üzerinden yapılan alışverişin offline’a göre daha bile güvenli olabileceğini fark ettikleri için çok daha fazla müşterinin geldiğini, güvendiğini görüyoruz ve hakikaten de karşılaştırdığınızda daha avantajlı bir alışveriş yaptığını görüyoruz. Eskiden algı, internet üzerinden alışverişin hem güvenli değil hem de ucuza bir şey bulabiliriz…

Söyleşinin devamını yarın okuyabilirsiniz...
Yazan: Fusun S.Nebil      17 Temmuz 2017, Pazartesi      Sayfayı Yazdır         Tavsiye Et Paylaş
  
Eski Haberlerden Bir Tutam
  Bu Kategorideki Son 10 Yazı

  Yorumlar

Bu yazıya hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.



Yorum yazabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.
Yukarıdaki giriş panelinden giriş yaptıktan sonra yorum yazabilirsiniz